Kto potrzebuje „kryzysu migracyjnego”? / dyskusja

Kto potrzebuje „kryzysu migracyjnego”? Ceuta, granice i polityka zagrożenia

 

Prowadzenie: Katarzyna Czarnota

Gość: Jakub Żynis

 

Ceuta nie jest wyjątkiem, lecz jedną z wielu soczewek, przez które możemy obserwować działanie współczesnego europejskiego porządku, opartego na selekcji, dyscyplinowaniu i nierównym dostępie do praw. Granice Unii Europejskiej – przebiegające zarówno na terytorium geograficznej Europy, jak i daleko poza nim – są miejscami, w których szczególnie wyraźnie ujawniają się jego pęknięcia. Jednocześnie pogranicza pozostają przestrzeniami, gdzie przemoc, jej przyczyny i szerszy kontekst są spychane poza pole społecznej widzialności, by następnie powracać w politycznym języku kryzysu, zagrożenia i bezpieczeństwa.

 

Granice nie dzielą jednak po prostu ludzi na tych, którzy mogą się przemieszczać, i tych, którzy nie mogą. Jak zauważała Silvia Federici, europejskie polityki określane jako „antyimigracyjne” nie zmierzają do całkowitego zatrzymania migracji, lecz do regulowania jej „przepuszczalności”. Mobilna siła robocza może być potrzebna gospodarce, podczas gdy ludzie, którzy ją tworzą, pozostają dyscyplinowani poprzez niepewny status i ograniczony dostęp do praw. Granica działa więc jako mechanizm selekcji: różnicuje mobilność według obywatelstwa, klasy, pochodzenia i ekonomicznej użyteczności. Przekroczenie granicy nie kończy tego procesu – konflikt ujawnia się szczególnie wtedy, gdy migrant przestaje być jedynie potrzebnym pracownikiem i domaga się prawa do pozostania, mieszkania, zabezpieczenia społecznego i równego uczestnictwa w społeczeństwie.

 

Najsilniejszej kontroli, kryminalizacji i przemocy podlega przy tym mobilność osób ubogich, często pochodzących z regionów ukształtowanych przez kolonializm, ekstrakcję i globalne nierówności. Europa uczestniczy w reprodukowaniu tych nierówności, jednocześnie inwestując coraz większe środki w politykę migracyjną opartą na prewencji, eksternalizacji, militaryzacji i kryminalizacji.

 

Wydarzenia w Ceucie ponownie uruchomiły alarmistyczną medialną i polityczną retorykę „kryzysu migracyjnego”. W naszej rozmowie potraktujemy je jednak tylko jako punkt wyjścia do analizy szerszego systemu – bo mechanizmy widoczne na granicy marokańsko-hiszpańskiej, choć przyjmują tam szczególnie brutalną formę, nie kończą się w Ceucie. Nieco ponad 300 kilometrów od Warszawy mamy przecież własne laboratorium graniczne, tak samo jak i w Warszawie – ci, którzy próbują znaleźć w Polsce pracę, mieszkanie, bezpieczeństwo i miejsce na równych prawach, znają je najlepiej.

 

Gość: Jakub Żynis – twórca kanału Holizm i radny Gdyni. W swoich materiałach zajmuje się polityką, ekonomią, migracją, rasizmem i nierównościami społecznymi, analizując je z perspektywy ich strukturalnych i materialnych uwarunkowań.

https://www.instagram.com/jakub_zynis/

 

Prowadząca: Katarzyna Czarnota – Czas Kultury, autorka i prowadząca serię podcastów „Stany Wyjątkowe”. Socjolożka związana z Border Forensics, Helsińską Fundacją Praw Człowieka.

 

Cykl współfinansowany przez m.st. Warszawa w ramach projektu „Kulturalny Plac Zabaw”